Gdy gaśnie pamięć ludzka, dalej mówią kamienie….. Kardynał Stefan Wyszyński 11 listopada 2024 roku świętujemy 106. Rocznicę Odzyskania Niepodległości. I po raz szósty społeczność Szkoły Podstawowej im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Jadachach spotyka się w tym szczególnym miejscu przy Krzyżu, symbolicznym Dzwonie Pożegnalnym i Pomniku Ojców Niepodległości oraz zasłużonych mieszkańców Jadachów. Warto przypomnieć historię tego miejsca, które już na stałe wpisało się w historię Jadachów. Pomnik powstał w 2018 roku z okazji 100. Rocznicy Odzyskania Niepodległości z inicjatywy mieszkańców, Stowarzyszenia na Rzecz Ekorozwoju i Promocji Wsi Jadachy oraz Samorządu Gminnego. Sześć nazwisk umieszczonych na tablicy pamiątkowej zapisało się złotymi zgłoskami w tej trudnej, traumatycznej drodze ku niepodległości. Są to marszałek Józef Piłsudski, Ignacy Paderewski, Roman Dmowski, Wincent Witos, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty. Wymieniając te wielkie nazwiska, nie możemy zapomnieć o naszych bohaterach z Jadachów. Wielu z nich brało udział w pierwszej wojnie światowej, walcząc w różnych armiach i często poświęcając swoje życie za wolność naszą i waszą. Po odzyskaniu niepodległości realizowali ideę Wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego, który pragnął stworzyć silną i niezależną Rzeczypospolitą. Wielu pracowało przy budowie Wytwórni Amunicji nr 3 w Dębie. W czasach drugiej wojny światowej część z nich złożyła w ofierze swoje życie. Nasi lokalni patrioci mordowani byli w Katyniu, inni z Armią Andersa walczyli pod Monte Casino, Bolonią i Rzymem. Jeszcze inni poszli do lasu walcząc w oddziałach partyzanckich Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Niektórzy mieszkańcy z narażeniem własnego życia przechowywali sztandar Polskiego Stronnictwa Ludowego. W tym szczególnym dniu pamiętajmy o tym, iż ten cudowny dar jakim jest Niepodległość był wynikiem pracy wielu, często anonimowych ludzi, którzy w różny sposób poświęcali się dla kraju. Którzy dążąc do upragnionego celu potrafili odłożyć na bok to co ich dzieliło. Cześć im i chwała Pamiętajmy też o tym, zwłaszcza dziś w tych niespokojnych czasach, gdzie za naszą granicą toczy się wojna, że Pokój i Niepodległość to wielkie wartości i dary i nie są dane raz na zawsze. Musimy o nie dbać każdego dnia. Wzajemny szacunek, niesienie pomocy potrzebującym, szczerość, życzliwość, tolerancja, otwartość na poglądy innych, poszanowanie kultury i tradycji to podstawy wolności i niepodległości. Dziękujemy prezesowi Fundacji Fundusz Lokalny SMK Zaleszany, Panu Stanisławowi Basce, bowiem dzięki Fundacji jako stowarzyszenie mogliśmy złożyć projekt „Zatrzymaj się na chwilę” w 2018 roku i pozyskać środki z programu „Działaj Lokalnie” Polsko – Amerykańskiej Fundacji Wolności na budowę pomnika. Dziękujemy serdecznie Burmistrzowi Miasta i Gminy Nowa Dęba panu Wiesławowi Ordonowi za przekazanie Nam Mieszkańcom Jadachów Pamiątkowej Tablicy oraz Zarządowi Starostwa Powiatowego w Tarnobrzegu za dofinansowanie zakupu materiałów na postument. Wyrazy wdzięczności kierujemy także do Pana Tomasza Nerki i jego pracowników za wykonanie w ramach wolontariatu całego pomnika. Realizując projekt „Zatrzymaj się na chwilę” chcieliśmy, aby w Jadachach było takie miejsce szczególne, gdzie możemy zatrzymać się na chwile refleksji i zadumy, uczcić pamięć tych, dzięki którym żyjemy w wolnym kraju i w pięknej naszej małej Ojczyźnie. Nie zapominajmy więc o tym miejscu w zwykłym dniu, dbajmy o niego. Tu zawsze można się zatrzymać w pędzie codziennego dnia.
Elżbieta Głaz Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Ekorozwoju i Promocji Wsi Jadachy
